Natuurlijke schutting: materialen, privacy en plaatsing

natuurlijke schutting

Geschreven door

in

Een natuurlijke schutting is een tuinscherm van materiaal zoals wilgentenen, hazelaar, kastanje, riet of bamboe. Gevlochten schermen geven vaak direct beschutting, terwijl matten op rol een bestaande omheining kunnen afdekken. Voor een groene aanblik kun je een scherm combineren met klimplanten.

De beste keuze hangt af van de inkijk, de wind en de ruimte naast je moestuin. Een dichte schutting geeft snel privacy, maar kan ook schaduw werpen op je bedden.

Welke natuurlijke schutting past bij jouw tuin?

De materialen verschillen vooral in stevigheid, doorkijk en onderhoud. Ook binnen één materiaal maakt de dikte en dichtheid van het scherm verschil.

  • Wilg: gevlochten wilgentenen geven een zachte, landelijke uitstraling. Ze zijn geschikt als kant-en-klaar scherm, maar verweren buiten geleidelijk. Door kleine openingen kun je soms nog naar binnen kijken.
  • Hazelaar: gevlochten hazelaarschermen hebben een stevige, rustieke aanblik. De dikkere takken maken het scherm vaak minder strak dan een houten schutting. Bij een open vlechtwerk blijft er enige inkijk.
  • Kastanje: kastanjehout wordt gebruikt voor gevlochten schermen en hekwerk. Een scherm biedt meer privacy dan een kastanjehek met openingen tussen de latten.
  • Riet: rietmatten zijn licht en gemakkelijk aan een bestaand hek te bevestigen. Ze bieden beschutting tegen inkijk, maar een dunne mat is meestal minder stevig dan een gevlochten scherm.
  • Bamboe: bamboematten en schermen geven een rustig, regelmatig beeld. De dekking hangt af van de dikte en de afstand tussen de stokken. Bamboe verkleurt door weer en zon.
  • Heide: een heidemat of heidescherm heeft een donkere, natuurlijke kleur. Een dicht scherm biedt meer privacy dan een dunne mat, maar heeft een stevige ondersteuning nodig.

Wil je meteen een duidelijke afscheiding, dan is een kant-en-klaar gevlochten scherm een praktische keuze. Heb je al een draadhek en wil je vooral minder inkijk, dan kan een natuurmat voldoende zijn.

Hoeveel privacy en windbeschutting krijg je?

Houd een scherm of mat tegen het licht om te zien hoeveel ruimte er tussen het materiaal zit. Een dicht gevlochten scherm of een dikke mat houdt meer zicht tegen dan een open hekwerk. Ook de kijkrichting telt: recht van voren lijkt een scherm soms dicht, terwijl je er schuin langs nog doorheen kijkt.

Een natuurlijke schutting kan de wind afremmen, maar is niet automatisch winddicht. Een zeer dicht scherm vangt juist veel wind. Daarom zijn stevige palen en goede bevestigingen nodig, vooral op een open plek. Een meer open scherm laat wind door en geeft tegelijk minder privacy.

Voor een lage afscheiding langs een moestuinpad is volledig zichtdicht materiaal meestal niet nodig. Wil je een zitplek afschermen, dan is een hoger en dichter scherm vaak prettiger. Plaats je het naast groentebedden, kijk dan waar de schaduw overdag valt.

Een natuurlijk scherm zelf plaatsen

Een scherm heeft een eigen stevige constructie nodig. Een mat op rol bevestig je meestal aan een bestaand draadhek of aan een ander geschikt frame. Zo voorkom je dat de mat doorhangt.

  • Bepaal de plek: meet de lengte op en kijk waar palen en eventuele openingen moeten komen. Op de erfgrens kan overleg met je buur nodig zijn.
  • Plaats stevige palen: zet ze vast in de grond en zorg dat ze recht staan. De afstand tussen de palen moet passen bij de breedte van de schermen of de ondersteuning van de mat.
  • Bevestig het scherm: gebruik geschikte beugels of bevestigingsdraad. Maak een mat op meerdere plaatsen vast, ook aan de boven- en onderkant.
  • Houd materiaal vrij van de grond: laat vooral bij houten en gevlochten schermen ruimte onderaan. Zo blijft het materiaal minder lang nat na regen.
  • Werk uitstekende delen af: buig scherpe draadeinden naar binnen en haal losse splinters weg, zeker langs een smal tuinpad.

Een scherm aan een bestaand hek hangen lijkt eenvoudig, maar het hek moet ook het extra gewicht en de wind kunnen dragen. Is het hek al wankel, verstevig dan eerst de palen.

De toegelaten hoogte en plaats van een afsluiting kunnen afhangen van de locatie en de plaatselijke regels. Vraag dit bij je gemeente na voordat je een hoge schutting plaatst.

Onderhoud en levensduur van natuurlijke materialen

Alle natuurlijke materialen veranderen buiten van kleur en slijten door zon, regen en vocht. Hoe lang een scherm meegaat, hangt onder meer af van het materiaal, de dikte en de plek. Een scherm dat voortdurend tegen natte grond staat, zal doorgaans sneller achteruitgaan.

Haal bladeren en opgehoopt vuil weg bij de onderkant. Zet losse bevestigingen opnieuw vast en vervang een beschadigd deel voordat het verder losraakt. Bij een mat is het soms eenvoudiger om alleen een versleten stuk te vervangen. Een zwaar beschadigd gevlochten scherm vraagt vaak om vervanging van het hele paneel.

Gebruik je een houtbeschermingsmiddel, kies dan een product dat geschikt is voor de toepassing en volg de aanwijzingen op het etiket. Naast eetbare planten kun je ook kiezen voor onbehandeld materiaal en accepteren dat het vergrijst.

Wat maakt een natuurlijke schutting duurzamer?

Een natuurlijke uitstraling betekent niet vanzelf dat een scherm lang meegaat of weinig milieubelasting heeft. Materiaal, herkomst, transport en levensduur spelen allemaal mee. Een lokaal gemaakt scherm dat lang meegaat en te herstellen is, kan een goede keuze zijn.

Let bij hout op een keurmerk zoals FSC of PEFC als je materiaal uit verantwoord beheerd bos zoekt. Stevige palen en een montage waarbij het scherm niet op de grond staat, helpen om de schutting langer bruikbaar te houden. Bestaande palen of een degelijk hek opnieuw gebruiken kan ook materiaal besparen.

Veelgestelde vragen over natuurlijke schuttingen

Kun je klimplanten tegen een natuurlijke schutting laten groeien?
Dat kan, maar zware of sterk groeiende planten belasten het scherm en kunnen vocht vasthouden. Een apart klimrek naast de schutting maakt snoeien en vervangen makkelijker. Hedera blijft groen, maar moet je regelmatig terugknippen en kan zich aan ondergronden hechten.

Is een natuurlijke schutting meteen dicht?
Dat hangt af van het product. Een dicht gevlochten paneel of een dikke mat geeft direct beschutting. Bij rietmatten, kastanjehekwerk en open vlechtwerk kunnen openingen zichtbaar blijven.

Kun je zelf een wilgenscherm vlechten?
Ja. Daarvoor vlecht je buigzame wilgentenen afwisselend langs stevige, rechtopstaande palen. Het resultaat hangt af van hoe dicht je de tenen op elkaar zet. Het vlechten kost tijd en het materiaal verweert net als een kant-en-klaar scherm.

Kies voor je moestuin een scherm dat past bij de gewenste privacy én de beschikbare zon. Een lage, open afscheiding laat meer licht door, terwijl een dicht paneel vooral bij een zitplek of inkijk van pas komt.