Een ophokplicht voor kippen betekent dat je kippen niet vrij buiten mogen lopen, maar in een afgesloten binnenruimte moeten blijven. Of die verplichting ook voor jouw kippen geldt, hangt af van de actuele maatregelen en van de plaats waar je woont. Soms geldt voor particuliere houders een afschermplicht in plaats van een ophokplicht.
De maatregelen helpen voorkomen dat kippen vogelgriep oplopen door contact met wilde vogels of hun uitwerpselen. Ook als er geen ophokplicht geldt, moet je hobbypluimvee in België binnen of afgeschermd voederen.
Wat is het verschil tussen ophokken en afschermen?
Bij een ophokplicht blijven de kippen binnen, bijvoorbeeld in een afgesloten stal of schuur. Een open ren met alleen een dak is dan niet genoeg.
Bij een afschermplicht mogen kippen in een buitenruimte blijven als die voldoende is afgeschermd van wilde vogels. Denk aan een ren met een afdekking bovenaan en zijkanten die contact met wilde vogels verhinderen. De precieze eisen hangen af van de maatregel die op dat moment geldt.
Een net boven de ren kan helpen om wilde vogels buiten te houden, maar houdt niet alle uitwerpselen of besmet regenwater tegen. Een dicht dak biedt daartegen meer bescherming. Zorg dat wilde vogels ook niet langs de zijkanten bij de kippen, het voer of het drinkwater kunnen.
Geldt de ophokplicht voor kippen ook voor particulieren?
Niet automatisch. De overheid kan verschillende regels opleggen aan professionele bedrijven en aan mensen die thuis enkele kippen houden. Een landelijke maatregel voor bedrijven betekent dus niet vanzelf dat particuliere kippen ook binnen moeten blijven.
Op 23 oktober 2025 gingen in België bijvoorbeeld extra maatregelen in voor commerciële en in Sanitel geregistreerde pluimveehouderijen: hun pluimvee en vogels moesten worden opgehokt of afgeschermd. Voor zowel bedrijven als particulieren gold toen dat ze hun vogels binnen of afgeschermd moesten voederen en drenken.
Bij een besmetting in de buurt kunnen er ook plaatselijke beperkingen gelden. In zo’n zone kunnen de regels anders zijn dan in de rest van België. Het maakt daarbij niet uit of je kippen voor eieren houdt of gewoon als hobbydieren.
Zo maak je de ruimte geschikt tijdens de ophokplicht
Moeten je kippen binnenblijven, dan is een droge, veilige ruimte met frisse lucht nodig. Een volledig dichtgemaakte schuur zonder ventilatie is geen goede oplossing. Zorg ook dat de dieren gemakkelijk bij voer en drinkwater kunnen.
- Houd het strooisel droog. Vervang natte of sterk vervuilde plekken, zeker rond de drinkbak.
- Geef de kippen genoeg ruimte. Op een te kleine oppervlakte kunnen ze elkaar gaan pikken en wordt de bodem snel vuil.
- Zorg voor afleiding. Een zitstok en wat strooisel om in te scharrelen helpen tegen verveling.
- Scherm voer en water af. Zet de bakken zo dat wilde vogels er niet bij kunnen en er geen uitwerpselen in vallen.
- Werk schoon. Verwijder zichtbaar vuil van materiaal en schoeisel voordat je de ruimte betreedt.
Een afgeschermde ren is prettiger dan een kleine binnenruimte als de geldende regels die toelaten. Moeten de kippen echt worden opgehokt, dan voldoet zo’n ren niet als vervanging voor een binnenruimte.
Hoe lang duurt een ophokplicht voor kippen?
Daar staat geen vaste termijn op. De maatregel blijft gelden tot de bevoegde overheid hem versoepelt of opheft. Dat kan afhangen van het risico op vogelgriep en van eventuele besmettingen. Plaatselijke maatregelen rond een besmetting kunnen een andere looptijd hebben dan landelijke regels.
Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) publiceert de Belgische maatregelen en informatie over afgebakende zones. Ga daar na welke regels op jouw locatie en voor jouw soort houderij gelden.
Veelgestelde vragen over ophokplicht
Wat gebeurt er als je je kippen niet ophokt?
Als een ophokplicht voor jouw situatie geldt en je die niet naleeft, kun je een sanctie krijgen. De gevolgen hangen af van de overtreding en de toepasselijke regels. Los daarvan vergroot vrij rondlopen het risico op contact met besmette wilde vogels.
Hoe herken je mogelijke vogelgriep bij kippen?
Tekenen kunnen zijn dat kippen plots sloom worden, minder eten of drinken, minder eieren leggen, benauwd zijn of onverwacht sterven. Deze verschijnselen kunnen ook een andere oorzaak hebben. Neem bij ziekte of verhoogde sterfte contact op met je dierenarts en meld dat je aan vogelgriep denkt.
Mag je regenwater aan je kippen geven?
Onbehandeld regenwater kan besmet raken door uitwerpselen van wilde vogels. Geef daarom liever schoon leidingwater. Tijdens maatregelen tegen vogelgriep kan het gebruik van onbehandeld regenwater verboden zijn.
Richt de afgesloten ruimte of afgeschermde ren bij voorkeur in voordat een maatregel ingaat. Zo kun je je kippen snel onderbrengen als de regels voor jouw situatie veranderen.
