Kippen houden in je tuin: zo begin je goed

kippen houden

Geschreven door

in

Kippen houden begint met een kleine groep hennen, een veilig nachthok en voldoende ruimte om te scharrelen. Geef ze dagelijks vers water en geschikt kippenvoer, en maak tijd voor hun verzorging. Een haan is niet nodig: hennen leggen ook zonder haan eieren.

Kippen brengen leven in de tuin, maar vragen elke dag aandacht. Ze kunnen ongeveer tien tot vijftien jaar oud worden, soms nog ouder. Begin er dus alleen aan als je ook tijdens vakanties en in de winter voor ze kunt zorgen.

Beginnen met kippen houden

Kippen zijn groepsdieren. Houd daarom nooit één kip alleen. Een klein groepje van ongeveer drie hennen is een praktische start: als een dier wegvalt, blijven er nog twee samen. Zorg dat je ruimte hebt voor de groep en voor een verblijf dat je gemakkelijk kunt schoonmaken.

Denk vóór de aankoop na over deze punten:

  • Ruimte: kippen hebben een droog hok en een ren nodig waarin ze kunnen lopen, scharrelen en een zandbad nemen.
  • Dagelijkse zorg: water verversen, voeren en kijken of alle dieren gezond zijn, hoort erbij.
  • Kosten: naast kippen betaal je voor een hok, afrastering, voer en eventueel een dierenarts.
  • Opvang: regel iemand die tijdens je afwezigheid voor de dieren zorgt.

Ga bij je gemeente na welke regels voor jouw situatie gelden en of je voor het hok een vergunning nodig hebt. Woon je in een huurhuis, dan kunnen ook afspraken met de verhuurder gelden.

Welke kippen passen bij je tuin?

Het ene ras is rustiger dan het andere. Een Wyandotte, Cochin of Orpington staat bekend als een vrij rustige kip. Een Leghorn is doorgaans actiever en kan goed vliegen. Daardoor vraagt zo’n kip meer aandacht voor de hoogte en afdekking van de ren.

Krielkippen zijn kleiner dan veel andere kippen, maar hebben nog steeds ruimte nodig om te bewegen en te scharrelen. Kijk dus niet alleen naar het formaat of het uiterlijk, maar ook naar het gedrag van het ras en de ruimte die je kunt bieden.

Koop dieren bij een betrouwbare fokker of verkoper. Een gezonde kip is alert, staat stevig op haar poten en heeft schone ogen en neusgaten. Vermijd dieren die bol zitten, benauwd ademen of erg lusteloos zijn.

Een haan kan de groep waarschuwen bij gevaar, maar kan ook luid kraaien en zorgt voor bevruchte eieren. Wil je geen kuikens, dan is een groep met alleen hennen een eenvoudige keuze.

Een veilig hok en een prettige ren

Het nachthok beschermt je kippen tegen weer en roofdieren. Het moet droog zijn, frisse lucht doorlaten en vrij zijn van tocht op de slaapplaats. Voorzie zitstokken waarop de dieren naast elkaar kunnen slapen en een rustige plek waar de hennen hun eieren kunnen leggen.

Als ondergrens wordt vaak ongeveer 0,25 vierkante meter vloeroppervlak in het hok per niet al te grote kip aangehouden. Grotere dieren hebben meer nodig. Een ruimer hok is ook voor jou handiger: je kunt er beter bij om het schoon te maken.

Geef buiten liever ruim voldoende plaats. Ongeveer 5 vierkante meter per kip is een bruikbare richtlijn voor de ren. Meer ruimte helpt om kale, natte plekken te beperken en geeft de dieren meer gelegenheid om te scharrelen. In een kleine tuin raakt gras vaak snel beschadigd.

Maak de afsluiting stevig en bescherm ook de onderkant tegen dieren die kunnen graven. Gewoon dun kippengaas houdt kippen binnen, maar biedt niet vanzelf voldoende bescherming tegen roofdieren. Sluit de dieren ’s avonds op in het nachthok, ook als de ren omheind is.

Richt de ren in met beschutte plekken, bijvoorbeeld onder struiken. Zorg ook voor een droge plek met los zand of droge aarde. Daar nemen kippen een stofbad, waarmee ze hun veren verzorgen. Blijft een deel van de ren erg nat, verbeter dan de afwatering of maak een droge, beschutte zone.

Wat geef je kippen te eten?

Geschikt volledig kippenvoer vormt de basis. Voor leggende hennen is legvoer afgestemd op hun behoefte. Zet het voer in een voerbak die niet gemakkelijk omvalt en haal gemorst voer weg, zodat het minder snel ongedierte aantrekt.

Een beetje groente of fruit kan als extraatje, maar vervangt het volledige voer niet. Stukjes komkommer, wortel of appel zonder pitten zijn voorbeelden. Geef kleine porties en verwijder wat blijft liggen voordat het gaat rotten.

Geef geen beschimmeld of bedorven eten. Ook chocolade, avocado, rauwe aardappel en sterk gekruide of zoute etensresten horen niet in de voerbak. Niet alles wat een kip oppikt, is ook geschikt voor haar.

Vers drinkwater moet altijd beschikbaar zijn. Ververs het dagelijks en maak de drinkbak schoon. In de winter mag het water niet bevriezen; bij warm weer drinken de dieren meer en is een plek in de schaduw nodig.

De dagelijkse verzorging van je kippen

Kijk elke dag even naar de hele groep. Komen de kippen naar het voer? Lopen ze normaal en zijn ze alert? Je merkt veranderingen sneller op als je weet hoe je dieren zich gewoonlijk gedragen.

Haal vuile plekken en mest regelmatig weg en houd de slaap- en legplek droog. Een schoon verblijf ruikt minder en maakt het eenvoudiger om problemen op te merken. Raap eieren dagelijks en let erop of de schaal heel is.

Een kip die ziek oogt, niet eet, moeilijk ademt of apart blijft zitten, heeft aandacht nodig. Neem bij zulke signalen contact op met een dierenarts die kippen behandelt. Zet een ziek dier zo nodig apart, met water, voer en beschutting.

Nieuwe kippen toevoegen kan onrust geven, omdat de groep een rangorde heeft. Laat de dieren eerst aan elkaar wennen met een veilige afscheiding ertussen. Geef ze daarna voldoende ruimte en meerdere voerplekken, zodat een dier niet steeds wordt weggejaagd.

Eieren van je eigen kippen

Hoeveel eieren een hen legt, verschilt per ras, leeftijd en seizoen. Tijdens de rui, wanneer een kip haar veren vernieuwt, legt ze meestal tijdelijk minder of geen eieren. Ook oudere hennen leggen vaak minder dan jonge dieren.

Een ei uit eigen tuin is niet automatisch veilig om te eten. Via de bodem kunnen kippen schadelijke stoffen binnenkrijgen, waaronder PFAS. Je ziet niet aan een ei of het die stoffen bevat. Het Nederlandse RIVM adviseert daarom om geen eieren van hobbykippen te eten. Voor advies dat op jouw woonplaats van toepassing is, kun je terecht bij de bevoegde overheid.

Was na het aanraken van kippen, mest of eieren je handen met water en zeep. Zo verklein je de kans dat ziektekiemen op voedsel of keukengerei terechtkomen.

Veelgestelde vragen over kippen houden

Wat zijn de nadelen van kippen houden?
Kippen vragen dagelijks verzorging en kunnen geluid, geur en kale plekken in de tuin veroorzaken. Ook voer, huisvesting en dierenartskosten tellen mee. Heb je weinig ruimte of ben je vaak lang weg zonder opvang, dan zijn kippen mogelijk geen goede keuze.

Doet het pijn als een kip een ei legt?
Een gezonde hen is gebouwd om eieren te leggen. Het leggen kan wel inspanning kosten. Blijft een hen persen, zit ze bol of lijkt ze een ei niet kwijt te kunnen, neem dan contact op met een dierenarts.

Wat vinden kippen lekker?
Veel kippen pikken graag naar kleine stukjes groente en fruit en zoeken in de ren naar zaden en insecten. Geef lekkers met mate, zodat ze voldoende van hun volledige kippenvoer blijven eten.

Begin met een groepje dat bij je ruimte past en maak het verblijf klaar voordat de dieren aankomen. Dan kunnen je hennen vanaf de eerste dag veilig scharrelen en ’s nachts beschut op stok.