Rode mieren in de tuin zijn vaak rode steekmieren. Ze zijn nuttig, maar kunnen steken als je hun nest verstoort. Zit een nest op een plek waar je vaak werkt of loopt, dan kun je proberen de mieren te verplaatsen of de plek minder aantrekkelijk te maken.
Niet elke roodbruine mier is dezelfde soort. De rode steekmier en de rode bosmier worden bijvoorbeeld gemakkelijk met elkaar verward, terwijl ze op verschillende plekken leven en zich anders verdedigen.
Hoe herken je rode mieren?
Een rode steekmier is klein en roodbruin van kleur. Je vindt haar vaak in een tuin, onder stenen, tussen plantenwortels of onder dood hout. Het nest is niet altijd goed zichtbaar: soms zie je pas mieren verschijnen als je een pot optilt of in de aarde werkt.
De rode bosmier is vaak groter en heeft een roodbruin lichaam met donkere delen. Bosmieren leven vooral in en rond bossen. Sommige soorten bouwen opvallende nesten van takjes en naalden, maar niet ieder nest ziet eruit als een hoge koepel.
Alleen de kleur is niet genoeg om een soort met zekerheid te herkennen. Rode steekmieren zijn vooral bekend doordat ze kunnen steken wanneer ze zich bedreigd voelen. Bosmieren kunnen bijten en mierenzuur gebruiken om zich te verdedigen.
Waar maken rode steekmieren hun nest?
Rode steekmieren nestelen vaak op beschutte plekken in de grond. Dat kan onder een steen zijn, maar ook in een grasrand, tussen wortels of in een plantenbak. Een nest kan meerdere ingangen hebben, waardoor het lijkt alsof de mieren uit verschillende plekken komen.
Zie je regelmatig rode mieren op dezelfde plek, volg dan rustig hun route. Til niet meteen stenen of potten met blote handen op. Met handschoenen en een schepje kun je een verdachte plek voorzichtig bekijken.
Een nest langs de rand van de tuin hoeft geen probleem te zijn. Zit het vlak bij je werkplek of op een plaats waar kinderen spelen, dan is de kans op verstoring en steken groter.
Zijn rode mieren schadelijk voor je planten?
Rode mieren zijn meestal niet rechtstreeks schadelijk voor tuinplanten. Ze ruimen onder meer kleine insecten en organisch materiaal op. Soms beschermen mieren bladluizen omdat die een zoete stof afscheiden. Daardoor kunnen de luizen langer op een plant blijven zitten.
Een nest bij de wortels betekent niet automatisch dat een plant schade heeft. Kijk eerst naar de plant zelf: staan de bladeren er gezond bij en blijft de grond goed rond de wortels zitten? Dan is ingrijpen vaak niet nodig.
Wat doe je tegen rode mieren op een vervelende plek?
Begin met maatregelen die het nest zo veel mogelijk ontzien. Een kolonie midden in een tuinpad vraagt om een andere aanpak dan een paar mieren aan de rand van een plantenbak.
- Geef het nest ruimte. Werk eromheen als de mieren geen echte hinder veroorzaken. Draag handschoenen als je in de buurt van het nest tuiniert.
- Probeer een klein nest te verplaatsen. Zet een omgekeerde bloempot met aarde op de plek waar de mieren uit de grond komen. Soms nemen ze de pot als nestplaats in gebruik. Schuif dan voorzichtig een schep onder de pot en verplaats die naar een rustige plek in je eigen tuin. Dit lukt niet altijd en soms blijft een deel van de kolonie achter.
- Maak een nestplek minder beschut. Haal een overbodige losse steen of ongebruikte pot weg als daaronder steeds mieren zitten. Doe dit voorzichtig en niet tijdens werkzaamheden waarbij je het nest met blote handen moet aanraken.
- Houd afstand tot een bosmierennest. Laat een nest van rode bosmieren met rust. Bij twijfel over de soort kun je een lokale natuurvereniging om hulp vragen.
Giet geen kokend water over een nest. Daarmee dood je ook andere bodemdiertjes en kun je plantenwortels beschadigen. Middelen zoals koffiedik of kruiden zijn geen betrouwbare manier om een kolonie weg te krijgen.
Gebruik liever geen gif in de tuin. Het kan ook andere dieren treffen. Blijft een nest op een veelgebruikte plek ernstige overlast geven, dan kan een deskundige helpen de soort vast te stellen en een passende aanpak te kiezen.
Rode mieren in huis
Komen er rode mieren binnen, kijk dan waar ze naar binnen lopen en of er voedselresten liggen. Ruim kruimels en zoete resten op en bewaar eten afgesloten.
Maak bereikbare kieren dicht en verwijder het geurspoor met een sopje. Laat ventilatieopeningen open, maar scherm ze zo nodig af met fijnmazig insectengaas. Blijven er het hele jaar door veel mieren binnenkomen, laat dan een deskundige naar de soort en de nestplaats kijken.
Wat helpt na een steek van een rode mier?
Een steek van een rode steekmier kan een branderig gevoel, jeuk en een rood of licht gezwollen plekje geven. Ga eerst weg van het nest, zodat je niet opnieuw wordt gestoken. Was de huid met water en koel de plek met een koud kompres of een in een doek gewikkeld koelelement.
Probeer niet te krabben: daardoor kan de huid beschadigen. Neem contact op met een arts als de reactie erger wordt of als je je zorgen maakt. Bij benauwdheid, duizeligheid of zwelling van de tong of keel bel je direct 112. Dat kunnen tekenen zijn van een ernstige allergische reactie.
Veelgestelde vragen over rode mieren
Betekenen veel rode mieren dat er een groot nest in de tuin zit?
Niet per se. Mieren lopen heen en weer tussen hun nest en plekken waar ze voedsel vinden. Een drukke route laat dus zien waar ze lopen, maar niet precies hoe groot de kolonie is.
Kan een rode mier bijten én steken?
Een rode steekmier kan zich met haar kaken vasthouden en vervolgens steken. Het branderige gevoel komt vooral door die steek. Een rode bosmier verdedigt zich anders: die kan bijten en mierenzuur gebruiken.
Verdwijnen rode mieren vanzelf in de winter?
Bij koud weer zijn ze veel minder actief en zie je ze vaak niet. De kolonie kan ondergronds blijven leven en later weer actief worden. Een nest dat je in de winter niet ziet, is dus niet vanzelf verdwenen.
Laat rode mieren met rust als ze geen hinder geven. Zit hun nest precies waar je werkt, probeer dan eerst of je het met een bloempot naar een rustigere plek in de tuin kunt verplaatsen.
