Zelf tomaten telen lukt prima, zolang je weet waar de plant behoefte aan heeft. Met de juiste tomaten telen tips, van het zaaien tot en met de oogst, maak je de kans op stevige, smaakvolle tomaten veel groter. Of je nu een grote tuin hebt of een klein balkon: met een goede aanpak kom je een heel eind.
Begin op het juiste moment: zaaien en voorkweken
Tomaten hebben een lang groeiseizoen, dus je begint op tijd. Zaai de zaden vanaf februari of maart binnenshuis. Gebruik voorverwarmde potgrond van minimaal 20 graden Celsius en zaai de zaden op ongeveer 1 centimeter diepte. Houd de grond vochtig en zet de zaailingen op een lichte plek.
Na ongeveer zes tot acht weken zijn de plantjes groot genoeg om te verpotten. Buiten planten doe je pas als de nachtvorst echt voorbij is, meestal ergens in mei. Tomaten zijn gevoelig voor kou en groeien het best bij warmte.
De juiste plek kiezen
Tomaten houden van zon. Kies een plek waar de plant minstens zes uur per dag direct zonlicht krijgt. Tegen een zuidmuur of in een kas werkt uitstekend. Heb je geen grote tuin? Dan is telen in een pot ook prima. Kies in dat geval een pot die groot genoeg is, zodat de wortels voldoende ruimte hebben.
Zowel buiten in de vollegrond als in een kas geeft goede resultaten. In een kas ben je minder afhankelijk van het weer, wat in Nederland een groot voordeel is. Buiten telen kan ook goed gaan, maar houd dan rekening met wisselvallig zomerweer.
Hoe geef je tomatenplanten water?
Water geven is een van de belangrijkste tomaten telen tips die je kunt meenemen. Geef liever regelmatig een kleine hoeveelheid water dan af en toe een grote. Als je de plant opeens veel water geeft na een droge periode, kunnen de tomaten scheuren. Dat is zonde van je oogst.
Giet bij voorkeur aan de voet van de plant, niet over de bladeren heen. Natte bladeren vergroten de kans op schimmelziektes. In warme periodes kan het nodig zijn om dagelijks water te geven, zeker als de plant in een pot staat.
Dieven en toppen: waarom en hoe?
Een tomatenplant maakt zijscheuten aan, ook wel “dieven” genoemd. Die groeien in de oksel tussen de hoofdstengel en een zijtak. Als je ze laat zitten, verdeelt de plant zijn energie over te veel scheuten en groeien er minder tomaten. Breek of knip de dieven er regelmatig uit, bij voorkeur als ze nog klein zijn.
Toppen doe je aan het einde van het seizoen, meestal in augustus. Knip de groeipunt bovenaan de plant weg. Zo stuurt de plant alle energie naar de tomaten die er al hangen, zodat die nog goed kunnen rijpen voor de herfst.
Voeding geven voor een rijke oogst
Tomaten zijn zware groeiers en vragen veel voedingsstoffen. Gebruik een voedingsrijke potgrond als je start en geef de plant tijdens de groei extra voeding. Speciale tomatenmest werkt goed omdat die de juiste verhouding van voedingsstoffen bevat voor bloei en vruchtzetting.
Begin met voeding geven als de eerste bloemen verschijnen. Geef daarna regelmatig bij, maar overdrijf niet. Te veel stikstof zorgt voor veel blad en weinig vruchten.
Handige checklist voor het telen van tomaten
- Zaai binnenshuis vanaf februari of maart in warme potgrond (minimaal 20 graden).
- Geef de zaailingen veel licht en houd de grond vochtig.
- Plant buiten pas na de laatste nachtvorst, doorgaans in mei.
- Kies een zonnige, beschutte plek of gebruik een pot op een warm balkon.
- Water geef je regelmatig en in kleine hoeveelheden aan de voet van de plant.
- Verwijder dieven wekelijks als ze nog klein zijn.
- Top de plant in augustus om de laatste tomaten te laten rijpen.
- Geef tomatenmest vanaf de eerste bloemen, regelmatig maar met mate.
Wanneer zijn je tomaten rijp?
De meeste tomaten zijn klaar om te oogsten als ze volledig van kleur zijn veranderd en iets meegeven als je er zachtjes op drukt. Oogst ze op tijd: laat ze niet te lang aan de plant hangen als het seizoen afloopt. Groene tomaten die eraf gehaald worden, kunnen nog narijpen op een warme plek binnenshuis.
Met aandacht voor water, zon, voeding en snoei kom je al een heel eind. Tomaten telen is goed te doen voor iedereen met een beetje ruimte en geduld. En de smaak van zelfgekweekte tomaten maakt de moeite meer dan waard.
Veelgestelde vragen over tomaten telen
Wanneer kan ik tomatenplanten buiten zetten?
Tomatenplanten kunnen buiten zodra er geen nachtvorst meer verwacht wordt. In Nederland is dat doorgaans vanaf half mei. Zet ze daarvoor eventueel overdag al even buiten om te wennen aan de buitenlucht, maar haal ze ’s avonds nog naar binnen.
Wat zijn dieven bij een tomatenplant?
Dieven zijn zijscheuten die groeien in de oksel tussen de hoofdstengel en een zijtak van de tomatenplant. Als je ze laat groeien, verdeelt de plant zijn energie over te veel scheuten. Door dieven regelmatig te verwijderen, groeien er meer en grotere tomaten.
Hoe voorkom ik dat mijn tomaten scheuren?
Tomaten scheuren vaak door wisselend water geven: een droge periode gevolgd door een grote hoeveelheid water. Geef je plant liever elke dag een kleine hoeveelheid water dan eens in de zoveel tijd heel veel. Zo blijft de wateropname gelijkmatig.
Kan ik tomaten telen in een pot op het balkon?
Ja, tomaten telen in een pot op het balkon werkt prima. Kies een grote pot zodat de wortels voldoende ruimte hebben en zet de pot op de zonnigste plek die je hebt. Let er wel op dat je vaker water geeft dan bij een plant in de volle grond, omdat een pot sneller uitdroogt.
Hoe vaak moet ik tomatenmest geven?
Begin met tomatenmest geven als de eerste bloemen verschijnen. Geef daarna regelmatig bij, bijvoorbeeld wekelijks, maar volg de aanwijzingen op de verpakking. Te veel voeding, zeker te veel stikstof, zorgt voor weelderig blad maar weinig vruchten.