Bladluis biologisch bestrijden: dit werkt in de moestuin

biologische bestrijding bladluis

Geschreven door

in

Bladluis biologisch bestrijden doe je door luizen met de hand weg te halen of met water af te spoelen en hun natuurlijke vijanden te sparen. Bij een grotere aantasting kun je ook larven van lieveheersbeestjes of gaasvliegen inzetten. Begin met de zachtste aanpak: vaak hoeft niet elke bladluis weg om je plant gezond te houden.

Biologische bestrijding van bladluis: zo pak je het aan

Bekijk vooral jonge scheuten, bloemknoppen en de onderkant van bladeren. Daar zitten bladluizen vaak dicht bij elkaar. Een paar luizen zijn meestal geen reden om de hele plant te behandelen.

  1. Haal kleine groepjes weg. Wrijf de bladluizen voorzichtig tussen je vingers fijn of veeg ze van de plant. Dit werkt goed bij stevige stengels en bladeren.
  2. Spoel grotere groepjes af. Richt een zachte waterstraal op de luizen, ook onder het blad. Gebruik bij kwetsbare zaailingen liever een plantenspuit, zodat de scheuten niet beschadigen.
  3. Knip sterk aangetaste toppen weg. Zitten de meeste luizen op één scheut, dan kun je die verwijderen. Knip niet meer weg dan nodig en laat toppen met veel larven van natuurlijke vijanden bij voorkeur zitten.
  4. Bekijk de plant opnieuw. Controleer na enkele dagen of er nieuwe groepjes ontstaan. Herhaal het afspoelen of weghalen als dat nodig is.

Afspoelen geeft snel resultaat, maar verwijdert niet altijd alle luizen. Ze kunnen terugkomen of op andere delen van de plant achterblijven. De behandeling is daarom vooral handig aan het begin van een aantasting.

Welke natuurlijke vijanden eten bladluis?

In een tuin vind je vaak al insecten die bladluizen opruimen. Vooral hun larven kunnen veel luizen eten. Geef ze de tijd om hun werk te doen voordat je een middel gebruikt.

  • Lieveheersbeestjes: zowel de volwassen kevers als hun larven eten bladluizen. De larven zijn langwerpig en lijken niet op een volwassen lieveheersbeestje.
  • Gaasvliegen: hun larven zoeken bladluizen op en eten verschillende soorten. De volwassen gaasvlieg herken je aan haar tere, doorzichtige vleugels.
  • Zweefvliegen: de larven van sommige soorten eten bladluizen. Volwassen zweefvliegen bezoeken bloemen voor nectar en stuifmeel.
  • Sluipwespen: sommige kleine sluipwespen leggen een eitje in een bladluis. Een opgezwollen, verkleurde bladluis kan een teken zijn dat een sluipwesp haar werk doet.
  • Galmuggen: de larven van bepaalde galmuggen voeden zich met bladluizen en worden ook als biologische bestrijders verkocht.

Bloeiende planten in en rond je tuin bieden voedsel aan volwassen insecten. Laat ook wat beschutte plekken bestaan en vermijd breed werkende bestrijdingsmiddelen. Die kunnen nuttige insecten net zo goed raken als de bladluizen.

Natuurlijke bestrijders kopen en uitzetten

Bij een aanhoudende plaag kun je natuurlijke vijanden kopen, bijvoorbeeld larven of eitjes van gaasvliegen. Dit kan vooral in een serre nuttig zijn, omdat de bestrijders daar minder snel wegvliegen. Buiten is het resultaat minder voorspelbaar.

Kies een bestrijder die past bij de bladluis, de temperatuur en de plek waar de plant staat. Zet larven dicht bij de groepjes luizen uit, zodat ze snel voedsel vinden. Eitjes hebben eerst tijd nodig om uit te komen; verwacht daarom geen direct resultaat.

Gebruik geen middel tegen bladluis vlak voordat of nadat je natuurlijke vijanden uitzet. Ook een middel van natuurlijke oorsprong kan de larven of andere nuttige insecten doden.

Zeep, afwasmiddel en andere huismiddelen

Water met zeep kan bladluizen raken als het rechtstreeks op hun lichaam komt. Het nadeel is dat ook planten schade kunnen oplopen en nuttige insecten worden geraakt. Afwasmiddel is gemaakt voor de afwas en niet als gewasbeschermingsmiddel. Gebruik daarom liever eerst water en je handen.

Azijn is geen goede keuze: het kan bladeren beschadigen. Dat een middel natuurlijk is, maakt het niet automatisch veilig voor je plant of voor insecten in de tuin.

Wil je toch een middel gebruiken, kies dan een product dat in België is toegelaten tegen bladluis op het gewas dat je behandelt. Volg het etiket, ook voor de dosering en de eventuele wachttijd voor de oogst. Spuit niet op open bloemen of op plekken waar je larven van natuurlijke vijanden ziet.

Veelgestelde vragen over bladluis biologisch bestrijden

Wat werkt tegen zwarte bonenluis?
Bij een kleine aantasting kun je de luizen van de bonenplant vegen of afspoelen. Zitten ze vooral op een jonge top, dan kun je die eventueel wegknippen. Laat aanwezige lieveheersbeestjes en hun larven zitten.

Hoe bestrijd je bladluis op een appelboom?
Bij een jonge boom kun je bereikbare groepjes voorzichtig wegvegen of afspoelen. Sterk aangetaste scheutpunten kun je wegnemen. In omgekrulde bladeren zijn luizen lastig te bereiken, terwijl natuurlijke vijanden ze daar soms nog wel vinden.

Kan bladluis op mensen leven?
Nee. Bladluizen voeden zich met plantensap en leven niet op mensen. Een luis kan wel per ongeluk op je huid of kleding terechtkomen als je een plant aanraakt.

Moet je alle bladluizen verwijderen?
Nee. Een gezonde plant kan meestal een kleine hoeveelheid verdragen. Enkele luizen bieden ook voedsel aan hun natuurlijke vijanden. Grijp in als de aantasting snel groeit of jonge scheuten zichtbaar beschadigd raken.

Begin bij de eerste groepjes met wegvegen of afspoelen. Zie je larven van lieveheersbeestjes of gaasvliegen tussen de luizen, geef die dan de ruimte om verder te eten.