Engerlingen bestrijden: zo pak je ze natuurlijk aan

engerlingen bestrijden

Geschreven door

in

Engerlingen bestrijden doe je gericht met aaltjes, kleine wormpjes die de larven in de grond binnendringen. Behandel bij voorkeur jonge engerlingen, meestal tussen juni en september, wanneer de bodem warm genoeg is. Controleer eerst of engerlingen de schade veroorzaken en of een behandeling nodig is.

Een paar engerlingen in de grond zijn geen reden tot ingrijpen. Pas als veel larven aan de wortels van gras of planten eten, kunnen ze flinke schade veroorzaken.

Zo herken je schade door engerlingen

Engerlingen zijn de larven van verschillende kevers. Ze leven onder de grond, waar sommige soorten plantenwortels eten. In het gazon zie je dan gele of kale plekken. Soms kun je een aangetast stuk gras gemakkelijk optillen, omdat de wortels zijn aangevreten.

Ook vogels kunnen het gras lostrekken terwijl ze naar larven zoeken. Die schade is een aanwijzing, maar geen bewijs: gele plekken en pikgaten kunnen ook een andere oorzaak hebben.

Steek daarom op meerdere beschadigde plekken voorzichtig een stukje gras uit en bekijk de grond eronder. Een engerling is meestal licht van kleur, heeft een bruine kop en drie paar pootjes vlak achter de kop. Als je hem oppakt, ligt hij vaak gekromd in een C-vorm. Leg het gras na de controle terug en druk het aan.

Een emelt lijkt op het eerste gezicht op een larve, maar heeft geen pootjes en geen duidelijk bruine kop. Het is de larve van een langpootmug en vraagt mogelijk om een andere aanpak.

Engerlingen bestrijden met aaltjes

Aaltjes zijn microscopisch kleine wormpjes. Sommige soorten zoeken insectenlarven in de grond op en dringen ze binnen. Ze dragen bacteriën mee die de larve doden. Tegen engerlingen worden onder andere aaltjes van de soort Heterorhabditis bacteriophora gebruikt.

De behandeling werkt niet tegen elke keverlarve even goed. De soort engerling, de grootte van de larven en de bodemtemperatuur hebben invloed op het resultaat. Is de schade ernstig en weet je niet welke larven je hebt, laat ze dan eerst herkennen. Zo voorkom je dat je aaltjes inzet die niet goed bij de plaag passen.

Werk bij het toepassen als volgt:

  • Maak de bodem vochtig. Geef bij droog weer vooraf water. In vochtige grond kunnen de aaltjes zich beter verplaatsen.
  • Meng de aaltjes met water. Verdeel de oplossing met een gieter met broes of een geschikte sproeier. Behandel de aangetaste plekken gelijkmatig.
  • Werk bij bewolkt weer of in de avond. Fel zonlicht kan aaltjes beschadigen voordat ze de bodem bereiken.
  • Geef na het uitzetten water. Zo spoelen de aaltjes van het gras de grond in. Houd de bodem daarna vochtig, maar maak er geen plas van.

Aaltjes zijn levende organismen. Gebruik ze daarom zo snel mogelijk na ontvangst en bewaar ze tot die tijd volgens de aanwijzingen op de verpakking. Daarop staat ook hoeveel je nodig hebt voor de oppervlakte, welke bodemtemperatuur geschikt is en hoe lang de grond vochtig moet blijven.

Aaltjes werken niet als een direct zichtbaar middel: de larven zitten onder de grond en beschadigd gras wordt niet vanzelf meteen groen. Ook kunnen deze aaltjes andere gevoelige insectenlarven treffen. Zet ze daarom alleen in waar je daadwerkelijk schade en engerlingen hebt vastgesteld.

Wanneer kun je engerlingen het best bestrijden?

De beste periode is wanneer de larven nog jong en klein zijn. Dat is vaak ongeveer vier tot acht weken nadat je volwassen kevers hebt zien vliegen. Voor veel aantastingen valt de behandeling tussen juni en september. Heb je geen kevers gezien, dan zijn augustus en september vaak geschikte maanden om jonge larven aan te pakken.

De bodemtemperatuur telt mee. Aaltjes tegen engerlingen werken beter in warme grond. Sommige producten zijn geschikt vanaf ongeveer 12 °C, terwijl andere een bodemtemperatuur van minstens 15 °C vragen. Meet de temperatuur in de grond, niet alleen de luchttemperatuur, en gebruik de minimumtemperatuur van jouw product.

In het voorjaar kunnen er nog oudere larven in de grond zitten. Die zijn vaak groter en lastiger te bestrijden met aaltjes. Bovendien is de bodem dan mogelijk nog te koud. Zie je in het voorjaar schade, graaf dan enkele larven op en beoordeel of een behandeling al zinvol is.

Engerlingen bestrijden zonder aaltjes

Vind je bij het werken in de tuin een klein aantal engerlingen, dan kun je ze met de hand verzamelen. Bij een grote aantasting onder een gazon is dat minder praktisch: de larven zitten verspreid en niet allemaal even dicht bij het oppervlak.

Vogels eten engerlingen en helpen zo mee om larven op te ruimen. Daar staat tegenover dat ze stukken gras kunnen lostrekken op zoek naar voedsel. Natuurlijke vijanden zijn daarom geen snelle oplossing voor een ernstige plaag.

Niet iedere engerling eet levende plantenwortels. Larven van sommige kevers leven vooral van dood plantenmateriaal, bijvoorbeeld in een composthoop. Laat zulke larven zitten als ze geen schade veroorzaken.

Helpen knoflook, kalk of gif tegen engerlingen?

Knoflook wordt soms genoemd als huismiddel, maar is geen betrouwbaar bewezen oplossing voor engerlingen onder het gazon. Ook kalk strooien is geen gerichte behandeling. Kalk verandert de zuurgraad van de bodem en kan verkeerd uitpakken als je grond het niet nodig heeft.

Het gazon extra nat maken kan dieren naar boven brengen, maar haalt niet betrouwbaar alle larven uit de grond. Langdurig veel water geven is ook ongunstig voor de bodem en het gras.

Chemische middelen zijn niet de eerste keuze voor natuurlijke bestrijding. Ze kunnen ook andere bodemorganismen treffen. Of een middel is toegelaten, hangt af van het product en het gebruik in België. Gebruik in elk geval geen huishoudproducten of middelen die niet voor deze toepassing bedoeld zijn.

Het gazon herstellen na een aantasting

Pak eerst de oorzaak aan voordat je kale plekken opnieuw inzaait. Zitten er nog veel levende larven onder de grasmat, dan kunnen ze ook de nieuwe graswortels beschadigen.

Maak daarna de kale grond voorzichtig los en verwijder dood gras. Zaai graszaad op de beschadigde plekken, druk het licht aan en houd de grond vochtig tijdens het kiemen. Kleine beschadigingen kunnen soms vanzelf dichtgroeien vanuit het omliggende gras.

Bekijk de aangetaste plekken later opnieuw. Een behandeling met aaltjes geeft geen garantie dat alle larven verdwijnen of dat er geen nieuwe eitjes worden gelegd. Opnieuw behandelen is alleen zinvol als er nog schade en geschikte larven aanwezig zijn.

Veelgestelde vragen over engerlingen bestrijden

Wat komt er uit een engerling?
Een engerling verpopt in de grond en wordt daarna een volwassen kever. Welke kever dat is, hangt af van de soort. Voorbeelden zijn de mei-, juni- en rozenkever.

Waar gaan engerlingen dood aan?
Engerlingen kunnen onder meer worden gegeten door vogels en andere dieren. Ook geschikte aaltjes kunnen ze doden. Een droge of natte bodem alleen is geen betrouwbare manier om een plaag te bestrijden.

Kun je engerlingen in een groot grasland bestrijden?
Ook op een groter oppervlak kunnen geschikte aaltjes worden toegepast, maar de hoeveelheid en een gelijkmatige verdeling vragen meer aandacht. Onderzoek eerst waar de schade en larven zitten. Een heel grasland behandelen is niet vanzelfsprekend nodig.

Begin bij zichtbare schade met een kijkje onder de grasmat. Vind je jonge engerlingen en is de bodem warm genoeg, dan kun je de aangetaste plekken gericht behandelen en het gras daarna herstellen.