Kruiden telen is makkelijker dan de meeste mensen denken. Of je nu een grote tuin hebt of alleen een smal balkon, bijna iedereen kan beginnen met het kweken van eigen kruiden. Verse basilicum, munt of rozemarijn plukken uit je eigen pot geeft een heel ander resultaat dan gedroogde kruiden uit een zakje. En het is ook nog eens goedkoper op de lange termijn. In dit stuk lees je alles wat je nodig hebt om goed van start te gaan.
De beste kruiden om mee te beginnen
Niet alle kruiden zijn even geschikt voor beginners. Basilicum is populair, maar heeft veel zon en warmte nodig en valt snel om bij te veel water. Munt is juist heel makkelijk: de plant groeit snel en heeft weinig aandacht nodig. Bieslook, peterselie en rozemarijn zijn ook goede keuzes voor wie net begint. Deze planten zijn sterk en gaan lang mee. Koriander is wat lastiger, want die schiet snel door naar zaad als het te warm wordt. Begin je voor het eerst met het kweken van kruiden, kies dan voor munt, bieslook of tijm. Die zijn vergevingsgezind en groeien ook op een minder zonnig plekje nog aardig door.
Zaaien of stekken: wat werkt het beste
Er zijn twee manieren om kruiden te kweken: zaaien vanuit zaad of beginnen met een stekje of jonge plant. Zaaien is goedkoper, maar vraagt meer geduld. Je koopt een zakje zaad, vult een klein potje met zaaigrond en strooit een paar zaden uit. Daarna houd je de grond licht vochtig en wacht je op de eerste kleine blaadjes. Bij stekken snijd je een tak van een bestaande plant, verwijder je de onderste blaadjes en zet je de stek in een glas water of direct in grond. Binnen een paar weken groeien er wortels. Rozemarijn, munt en basilicum doen het goed als stek. Peterselie en koriander zaai je beter direct in de grond, want die planten houden niet van verplanten.
De juiste grond, pot en plek kiezen
Goede grond maakt een groot verschil bij het kweken van kruiden. Gebruik losse potgrond die water goed doorlaat. Kruiden staan niet graag in natte grond, want dat leidt al snel tot wortelproblemen. Kies een pot met gaten in de bodem zodat overtollig water weg kan lopen. Een kleienpot werkt ook goed, want die ademt en houdt de wortels droger dan een plastic pot. De plek is ook belangrijk. De meeste kruidenplanten houden van minimaal vier uur zon per dag. Een vensterbank op het zuiden of westen is goed. Lavendel, oregano en tijm zijn mediterrane planten en gedijen het best op een warme, droge plek. Munt en peterselie zijn wat soepeler en groeien ook op een plek met gedeeltelijke schaduw nog prima.
Water geven, oogsten en onderhoud
Veel mensen geven hun kruiden te veel water, en dat is de meest gemaakte fout. Steek je vinger een centimeter of twee in de grond. Voelt de grond nog vochtig aan, dan hoef je nog niet te gieten. Voelt het droog, dan is het tijd voor water. Geef water aan de basis van de plant en niet over de blaadjes heen, want natte blaadjes trekken schimmels aan. Oogsten doe je regelmatig, want dat stimuleert de plant om nieuwe blaadjes te maken. Knip altijd bovenaan de stengel, net boven een blaadje of knoopje. Knip nooit meer dan een derde van de plant in één keer weg. Basilicum schiet snel in bloei als je niet regelmatig plukt. Zodra je bloeiende toppen ziet, knip je die meteen weg. Zo blijft de plant langer bladeren maken en smaken de blaadjes beter.
Veelgestelde vragen
Kunnen kruiden ook binnen groeien?
Ja, kruiden kunnen prima binnen groeien. Zet ze op een lichte plek, bij voorkeur voor een raam op het zuiden of westen. Bieslook, peterselie en munt doen het goed op een vensterbank. Basilicum heeft extra veel licht nodig en groeit binnen minder snel dan buiten.
Hoe zorg ik ervoor dat basilicum niet omvalt?
Basilicum valt vaak om doordat de wortels te weinig ruimte hebben of doordat de plant te veel water krijgt. Zet basilicum in een ruimere pot met goede afwatering en geef alleen water als de bovenste laag grond droog aanvoelt. Een zonnige plek helpt de plant ook steviger te groeien.
Wat is het verschil tussen eenjarige en meerjarige kruiden?
Eenjarige kruiden, zoals basilicum en koriander, leven maar één seizoen. Na de bloei gaan ze dood en moet je opnieuw zaaien. Meerjarige kruiden, zoals tijm, rozemarijn en munt, groeien elk jaar weer terug. Die hoef je maar één keer te planten en gaan jarenlang mee.
Kunnen kruiden samen in één pot?
Kruiden samen in één pot planten kan, maar let op dat je planten kiest met dezelfde behoeften. Mediterrane kruiden zoals tijm, oregano en rozemarijn houden allemaal van droge, zonnige omstandigheden en passen goed bij elkaar. Munt is beter alleen in een pot, want die plant groeit zo hard dat hij andere planten wegdrukt.